شیر دروازهای گونه ای از شیر صنعتی است که برای باز و
بسته کردن جریان سیال در یک خط لوله مورد استفاده قرار می گیرد. شیر با
حرکت عمودی دیسک روی سیت، باز و یا بسته می شود. این شیر یک دریچه دو طرفه
می باشد، زیرا ممکن است ماده سیال از هر جهتی جریان پیدا کند. نصب این نوع
شیر، افت فشار متوسطی را کمتر از دریچه های گلوب ولو در خط لوله ایجاد می
کند. شیرهای دروازهای دارای بدنه های فورج برای مجراهای
کمتر از 2 اینچ(API 602 / BS 5352) و بدنه های چدنی برای اندازه های
بزرگتر(API 600، API 603 ،API 6D) می باشد.
کست استیل - Cast Steel
کست استیل رایج ترین نوع شیر دروازهای بوده که با API
600 (کربن و آلیاژ استیل) و API 603 (استیل ضد زنگ و درجه بالاتر)
پوشانده می شود. این نوع شیر در اندازه های بالاتر از 2 اینچ (5 سانتیمتر) و
حداکثر 80 اینچ (200 سانتیمتر) موجود است.
فورج استیل- Forged Steel
شیر فورج استیل گیت ولو به طور کلی برای لوله کشی های مجرای کوچک (کمتر
از 5 سانتیمتر) استفاده می شود. مشخصات پوششی آن عبارتست از: API 602 و BS
5352
API 6D برای خط لوله ها
این شیر دروازهای برای خطوط لوله ها بوده و در دو طرح اصلی، اسلب Slab و Expanding وجود دارد.
بست فشار - Pressure seal
شیر بست فشار گیت ولو برای کاربردهای فشار قوی بوده و متداول ترین آنها
گوۀ انعطاف پذیر و شیر موازی یا کشویی است. آنها معمولاً با بدنه های کست
یا فورج، در ابعاد 2 تا 24 اینچ (5 تا 60 سانتیمتر) و درجه فشار از 600 #
به 4500 # در دسترس بوده و با جوش سوکت یا جوش لب به لب، برای اطمینان از
اتصالات محکم فلنج، پایان بندی می شوند.
نوع چاقویی - Knife Type
شیر دروازهای چاقویی ابتدا در صنعت خمیر کردن کاغذ
معرفی شد؛ جایی که شیرهای انسداد به دلیل ماهیت مایعات منتقل شده در فرآیند
تولید کاغذ، نمی توانستند به درستی کار کنند. این نوع شیرها هرگز نباید به
عنوان دریچه های تعدیل کننده برای تنظیم جریان مورد استفاده قرار گیرند؛
چون عبور جریان سیال از طریق دریچه نیمه بسته، تا حدودی لرزش ایجاد کرده و
سبب سائیدگی دیسک و سیت می شود. لذا شیرهای چاقویی باید مانند همه انواع شیرهای دروازهای
به صورت کاملاً بسته یا باز استفاده شوند (شیرهای کروی یا گلوب برای تنظیم
جریان توصیه می شوند). این نوع شیر برای محافظت در برابر اثر ضربات چکشی
آب، از سرعت باز و بسته شدن بسیار کندی برخوردار است. شیر چاقویی را می
توان از آهن تا فولاد ضدزنگ و در اندازه های بین 2 تا 24 اینچ (5 تا 60
سانتیمتر) – معمولا با بدنه کست – با درجات فشار کم (<300 پوند) تولید
کرد.
انواع مختلفی از این نوع شیر دروازهای وجود دارد.
مانند سیت نرم (نوع ارتجاعی با سیت الاستومری)، سیت فلزی (سیت و دیسک، مهر و
موم فلزی شده اند)، انواع دروازه کشویی Slide Gate و کلاهکی Bonneted
طراحی OS&Y در مقایسه با IS&Y
اصطلاح ” OS&Y ” مربوط به شیرهای دروازه ایست. این اصطلاح به این
معنی است که وقتی دسته ی شیر برای باز یا بسته کردن دریچه چرخانده می شود،
به دلیل ارتباطی که با استم شیر دارد، دیسک را مستقیماً بالا و پایین می
برد. در یک “شیر OS&Y”، در حالی که دسته در حالت ثابت قرار دارد، استم
به خودی خود در خارج از بدنه شیر، از مسیری قابل روئیت بالا و پایین می
رود. وقتی استم بالا می رود، دیسک داخل بدنه شیر، از سیت بالا رفته و اجازه
می دهد جریان سیال از طریق دریچه (دریچه باز) جریان یابد. بنابراین با
وجود شیر دروازهای OS&Y، وضعیت واقعی شیر (بسته یا باز) همیشه برای اپراتورها مشهود است.
